Automatisatie in de logistiek krijgt momenteel veel aandacht. Het zorgt onder andere voor meer efficiëntie en biedt een oplossing voor de krapte op de arbeidsmarkt. Maar hoe begin je er aan? Hoe groot zijn de investeringen? En wat is de ‘return on investment’? Frank Slangen van GXO Logistics, Hannes Dekeyzer van machinebouwer Fraxinus en Jelle Celis van Jungheinrich beantwoorden deze en andere vragen.

Logistics Management: Waarom kiezen steeds meer bedrijven voor automatisering?

Frank Slangen (GXO Logistics): “Automatisering is vandaag essentieel om als logistiek bedrijf competitief te blijven. Het zorgt niet alleen voor kostenefficiëntie, maar ook voor meer veiligheid op de werkvloer en een lagere CO₂-uitstoot. Onze klanten stellen steeds hogere eisen, automatisering is vandaag gewoon een must.”

Hannes Dekeyzer (Fraxinus): “Voor veel bedrijven is automatisering ook een antwoord op de structurele krapte op de arbeidsmarkt. De juiste medewerkers vinden voor logistieke taken lukt vandaag niet meer. Door te automatiseren kunnen bedrijven blijven groeien, zonder afhankelijk te zijn van extra personeel.”

LM: Naast die krapte op de arbeidsmarkt zetten bedrijven in op duurzaamheid en snelheid. Biedt automatisering daar een oplossing voor?

Jelle Celis (Jungheinrich): “Ik denk het wel, op voorwaarde dat je het goed aanpakt. Wat zijn de doelstellingen van de klant? En is hij bereid om met ons mee te denken om zijn huidige proces niet alleen te automatiseren, maar misschien ook bij te sturen in de richting van het doel?”

F. Slangen: “Wat zeker is: zonder automatisering zal je die uitdagingen nooit oplossen. Maar lost het àlle problemen op? Nee, dat ook weer niet.”

Snel terugverdiend

LM: Is automatisering complex? En vergt het grote investeringen?

J. Celis: “Nee, automatisering hoeft helemaal niet ingewikkeld of duur te zijn. Het kan gaan van één enkele AMR, een Autonome Mobiele Robot, of een AGV, een Automatisch Geleid Voertuig, tot een volledig automatisch magazijn, met orderpicking, lopende banden en liften. Maar met Jungheinrich beschikken we ook over standaard AGV’s die een pallet van A naar B vervoeren: complex noch prijzig. Het hangt allemaal af van het doel, de context en het budget. Belangrijk is dat de oplossing schaalbaar en toekomstbestendig is.”

F. Slangen: “Kleinere automatiseringsprojecten kunnen zich vrij snel, binnen één tot twee jaar, terugverdienen. Bij grotere systemen moet je voor de ROI, de ‘return on investment’, wel rekening houden met langere termijnen op vijf, zes of zeven jaar.”

J. Celis: “Het aantal shiften speelt daarbij ook een rol: met één shift van acht uur per dag ligt de ROI uiteraard lager dan bij een bedrijf dat in drie shiften 24/7 werkt.”

LM: En gaat het om maatwerk of niet? Dat speelt wellicht ook een rol?

Hannes Dekeyzer: “Absoluut. Bij Fraxinus is zowat elk project maatwerk. Elk magazijn, elke productiestroom is anders. Onze kracht ligt in het combineren van onze engineeringkennis met de specifieke noden en doelstellingen van de klant. We werken stap voor stap en begeleiden hem van concept tot ingebruikname.”

F. Slangen: “De diverse componenten van de automatisering kunnen wel standaard zijn, maar het maatwerk zit dan in de manier waarop je ze koppelt tot een werkend geheel. Die afstemming bepaalt de efficiëntie en ROI ervan.”

J. Celis: “Klanten focussen voor automatisatie meestal eerst op mooi afgebakende processen. Daarvoor zoek je dan een min of meer ‘mainstream’ oplossing, die liefst ook ‘scalable’ en flexibel is. Maar hoe verder je automatisatie doordrijft, hoe specifieker de oplossing wordt voor die specifieke behoefte van de klant. En dan wordt het maatwerk. De software is uiteraard ook cruciaal. Je hardware is maar zo goed als de software die het geheel aanstuurt. Zowel aan de kant van de fabrikant als van de klant is daar een stukje efficiënte software voor nodig. In een automatiseringstraject moet je dat op voorhand allemaal goed definiëren en bespreken.”

LM: Zorgt automatisering voor een vermindering van het aantal jobs?

F. Slangen: “Nee, er komen geen banen te vervallen, maar de profielen veranderen wel. Het takenpakket evolueert.”

J. Celis: “Het is ook een kwestie van opleiding. Onze sector zal medewerkers moeten begeleiden en omscholen. Want naast machines zal je altijd mensen nodig hebben die ze begrijpen en onderhouden. Zonder menselijke toezicht en kennis gaat het niet.”

H. Dekeyzer: “Onze systemen worden zo intuïtief mogelijk ontworpen, met duidelijke visualisaties en 3D-eergaven. Operatoren kunnen storingen daardoor zelfstandig begrijpen en ook oplossen. Zo verlagen we de drempel om ermee te werken.”

“Door te automatiseren kunnen bedrijven blijven groeien, zonder afhankelijk te zijn van extra personeel.” (Hannes Dekeyzer, Fraxinus)

Minder ongevallen

LM: Welke voordelen zijn er op het vlak van veiligheid?

J. Celis: “Onze AMR’s en AGV’s moeten bewegen tussen heftrucks en medewerkers, die al dan niet op een heftruck zitten. Ze zijn daarom uitgerust met tal van sensoren die ze veilig laten bewegen in hybride omgevingen. Dat verhoogt de veiligheid.”

H. Dekeyzer: “Geautomatiseerde installaties draaien dikwijls in afgesloten zones. Daardoor wordt het risico op incidenten drastisch verminderd.”

F. Slangen: “Het ergonomische voordeel is evenmin te onderschatten: medewerkers hoeven minder te lopen of te tillen. Goederen komen naar hen toe, niet omgekeerd.”

LM: Verhoogt automatisering de duurzaamheid van logistieke processen?

F. Slangen: “Duurzaamheid is inderdaad een belangrijke drijfveer voor automatisering. Door verpakkingsprocessen te automatiseren, besparen we ruimte door verpakkingen te verkleinen, waardoor je ook meer dozen kan vervoeren per vrachtwagen. Daarnaast zorgt compacter stockeren ook voor lagere energiebehoeften in het magazijn.”

J. Celis: “Wij zetten met onze elektrische toestellen in op lithium-ion technologie in combinatie met batterijopslag en slimme laders. Daardoor kunnen we piekverbruik vermijden en energie efficiënter gebruiken.”

H. Dekeyzer: “Automatisatie zorgt voor minder fouten, en minder fouten betekent minder verspilling. Verspilling kost àltijd geld en energie.”

‘Digital twins’

LM: Welke trends merken jullie nog op in automatisering?

F. Slangen: “De doorbraak van ‘digital twins’ springt eruit. Dat is een tweede versie van een ERP- of Warehouse Management systeem, dat er als een schaduw in parallel naast draait en in milliseconden kan bepalen wat de efficiëntste route is voor een orderpicker of welke machine het snelst beschikbaar is.”

H. Dekeyzer: “We zien ook steeds meer combinaties van vaste installaties met mobiele systemen, zoals AGV’s, zeker in omgevingen waar ruimte schaars is. Flexibiliteit is daar cruciaal.”

LM: Welke boodschap geven jullie mee aan bedrijven die nog twijfelen?

F. Slangen: “Automatisering is vandaag écht nodig als je competitief wil blijven. Je kan gewoon niet zonder.”

J. Celis: “Heb er geen schrik voor. En begin klein, laat je adviseren. Automatisering hoeft niet complex te zijn. Dat kan een heel klein deeltje van je interne logistiek zijn, met een heel korte ROI. En met weinig impact op je infrastructuur en je medewerkers.”

H. Dekeyzer: “Automatisatie helpt je bedrijf groeien. Het terugverdieneffect moet je soms ook ruim bekijken. Het gaat niet alleen over de vervanging van taken waar nu iemand voor instaat, nee, ook je output kan erdoor stijgen. Je moet dat vanuit verschillende perspectieven bekijken.”

“Automatisatie levert kleinere verpakkingen op, waardoor je ook meer dozen kan vervoeren per vrachtwagen.” (Frank Slangen, GXO Logistics)

De deelnemers

• Frank Slangen is senior director Customer Solutions bij GXO Logistics, een grote internationale 3PL (contractlogistieke) speler met focus op maatwerkoplossingen, innovatie, AI en duurzaamheid.
• Hannes Dekeyzer is sales manager bij Fraxinus, een Belgische machinebouwer uit Roeselare, gespecialiseerd in maatwerkmachines voor interne logistiek en productie. Fraxinus heeft de engineering en productie volledig in eigen huis.
• Jelle Celis werkt sinds 2008 als director Logistics Systems bij Jungheinrich, al meer dan 60 jaar actief in intralogistiek, met meer dan 18.000 medewerkers in een 40-tal landen. Hetproductaanbod gaat van conventionele heftrucks tot volledig geautomatiseerde logistieke systemen om machines en processen met elkaar te verbinden.