Sinds het begin van het jaar zijn er in België 246 elektrische vrachtwagens geregistreerd. Zonder rekening te houden met de maand december is dat al een stijging van 86 % ten opzichte van heel 2024. Dat is het goede nieuws. Er is echter ook minder goed nieuws…

Ten eerste blijft het marktaandeel van elektrische vrachtwagens erg laag: 3,54 %. Dat is ver verwijderd van de 16,7 % in Nederland. Ten tweede is dit resultaat grotendeels te danken aan de financiële steun die Vlaanderen aan kopers van elektrische vrachtwagens heeft verleend via de Ecologiepremie+. Hoewel dit nog niet officieel is meegedeeld door de Vlaamse regering, zal deze premie niet langer worden toegekend bij de aankoop van een nieuwe vrachtwagen zonder uitstoot. Dat kan namelijk worden afgeleid uit de beperkende lijst van in aanmerking komende technologieën die op 1 januari 2026 in werking treedt. Deze lijst is te raadplegen op de website van het agentschap Vlaio.

Een andere stimulans die wordt afgezwakt: elektrische vrachtwagens zullen vanaf 1 januari 2026 niet langer vrijgesteld zijn van kilometerheffing. Deze maatregel was genomen door Lydia Peeters, toenmalig minister van Mobiliteit in de vorige Vlaamse regering, maar de huidige regeringscoalitie in Vlaanderen heeft het tijdschema niet gewijzigd. Dat voorzag in het handhaven van de nulstelling voor de component ‘externe kosten’, maar in het opnieuw aanrekenen van een component ‘infrastructuur’, die weliswaar met 80 % werd verlaagd, maar elk jaar geleidelijk zal stijgen. Ter herinnering: Europa staat de lidstaten toe om hun kilometerheffingen tot 2031 op nul te brengen.

Bovendien zal de prijs van nieuwe elektrische vrachtwagens worden belast met een nieuwe milieubijdrage, die zou kunnen worden geneutraliseerd door een daling van de catalogusprijzen, naarmate de productie van elektrische vrachtwagens toeneemt en de concurrentie intensiever wordt.

Verkeerd signaal

“Dat is een verkeerd signaal, precies op het moment dat de transitie in het zware wegtransport zichtbaar op gang begon te komen”, reageert Stef Holemans (Sales Directeur Scania BeLux). “Dankzij de combinatie van investeringssteun via de Ecologiepremie+ en gunstige gebruiksvoorwaarden (zoals de vrijstelling van de kilometerheffing) werd voor sommige toepassingen voor het eerst een quasi break-even TCO bereikt tegenover diesel. Bovendien gingen ook de prijzen van BEV-trucks zelf in de goede richting, wat het vertrouwen bij transporteurs verder versterkte. Door nu zowel investerings- als gebruiksincentives af te bouwen, dreigt die prille vooruitgang opnieuw te worden afgeremd. Wie de elektrificatie van (zwaar) wegtransport ernstig neemt, moet zorgen voor continuïteit, voorspelbaarheid en vertrouwen. Beleid dat net op het kantelpunt steun wegneemt, dreigt de transitie te vertragen in plaats van te versnellen.”

En in Wallonië?

In Wallonië verandert er niets. Geen premie en geen verlaging van de kilometerheffing. Het probleem houdt in het eerste geval verband met budgettaire beperkingen en in het tweede geval met het begrip ‘heffing’ zelf. Deze heffing is namelijk een gebruiksrecht waarvan het tarief niet kan worden aangepast aan de CO₂-uitstoot. Wallonië zal zich vroeg of laat moeten conformeren aan de Europese regels die de lidstaten verplichten deze tariefaanpassing toe te passen. Volgens onze informatie werkt Wallonië momenteel aan een systeem met twee facturen: de gebruiker van het Waalse netwerk zou een factuur ontvangen van Sofico voor het ‘infrastructuur’-gedeelte (dus niet aanpasbaar) en een andere factuur van de regio voor het ‘CO2’-gedeelte, dat wel aanpasbaar zou zijn.