De transportsector krijgt de laatste jaren te maken met ‘fake carriers’. Deze fictieve, frauduleuze vervoerders presenteren zich als legitieme bedrijven, dikwijls met overtuigende maar vervalste documenten, gestolen bedrijfsidentiteiten of licht gewijzigde mailadressen. Hun doel is eenvoudig: waardevolle lading onderscheppen en vervolgens spoorloos verdwijnen.

Het probleem situeert zich meer en meer rond digitale vrachtplatforms. Waar deze platforms ooit werden geprezen voor hun efficiëntie en flexibiliteit, blijken ze tegelijk een nieuwe toegangspoort voor criminelen. Het aanmaken van een betrouwbaar ogend profiel kost weinig moeite, en door de snelheid van de digitale matching wordt er niet altijd voldoende gecontroleerd. “82% van de klanten kent een transport toe binnen het kwartier,” weet Gunnar Gburek, Head of Business Affairs van Timocom. “In die korte tijd is het bijna onmogelijk om een vervoerder grondig te checken.”

Volgens verzekeraars en sectororganisaties stijgt het aantal meldingen van ladingdiefstallen jaarlijks exponentieel, zeker op internationale trajecten. “Wij krijgen dagelijks te maken met ‘fake carriers’,” vertelt Edwin Letschert, van het Nederlandse Botlek Logistics. “Ofwel proberen ze een lading aan te bieden, om voor hen te laden. Ofwel proberen ze een lading van ons aan te nemen, zodat ze die kunnen stelen. We hebben ons daar enkele keren aan laten vangen, ja.”

De impact voor getroffen bedrijven is groot. De waarde van de gestolen ladingen kan oplopen tot meer dan een half miljoen euro. Naast de directe financiële schade is er ook de reputatieschade, de stijgende verzekeringskosten en het verlies aan vertrouwen in digitale systemen. Kleine bedrijven kunnen één incident soms niet overleven.

In de praktijk heeft een transportplanner geen tijd om alles te controleren.

Hoe werkt de fraude?

Het patroon is alleszins meestal hetzelfde. Een ‘fake carrier’ reageert op een opdracht via een platform of via een onderaannemer. Documenten, vergunningen en contactgegevens lijken correct, maar zijn vervalst. De lading, dikwijls elektronica, bouwmaterialen, metalen of andere hoogwaardige goederen, wordt probleemloos opgehaald. Daarna wordt het afleveradres gewijzigd, het contact verbroken en/of verdwijnt het transport volledig uit de systemen.

“De werkwijze is inderdaad dikwijls identiek,” stelt Edwin Letschert. “Ondertussen weten we waar we op moeten letten. Ze onderhandelen bijvoorbeeld bijna nooit over de transportprijs, dus dat is al een aanknopingspunt. En we controleren de bedrijfsinformatie zo goed mogelijk. Als er iets verdacht lijkt, gaan we er niet verder op in. Soms worden ook namen van bekende, betrouwbare firma’s misbruikt. Je moet daarom altijd checken of het mailadres overeenkomt met die van dat bedrijf. Soms is er maar één letter verschil met het echte mailadres.”

In sommige gevallen werken argeloze onderaannemers mee, waardoor schuld en verantwoordelijkheid diffuser worden. “De ‘fake carrier’ schakelt dan een bonafide vervoerder in om voor hen te laden,” legt Edwin Letschert uit. “En die levert ter goeder trouw vervolgens op een ander adres dan in de officiële opdracht staat vermeld. Die transporteur is dus niet bewust betrokken, maar krijgt achteraf dikwijls wel de schuld, aangezien de lading is verdwenen.”

Sommige transportcriminelen nemen zelfs inactieve of noodlijdende transporteurs over. “Ze betalen een stroman, soms zelfs een dakloze of 18-jarige, die louter voor het geld tekent,” vertelt Frederik Dekeyser van het onderzoeksbureau Wim Dekeyser. “De criminelen beschikken dan over geldige btw-nummers, vergunningen en soms zelfs een lidmaatschap op een vrachtbeurs. Vooraleer die overname of wijziging in het aandeelhouderschap officieel is geregistreerd, weet niemand dat het bedrijf in handen is van criminelen.”

“Omdat er meestal pas dagen later wordt ontdekt dat er iets mis is,

kunnen goederen letterlijk overal zijn.”

Hoe voorkom je fraude?

Op de eerste plaats: alles checken, zoals licenties, telefoonnummer, e-mailadres, verzekeringsdocumenten, enzovoorts. “Maar in de praktijk heeft een transportplanner geen tijd om dat allemaal te controleren,” weet Frederik Dekeyser. “En zo wordt fraude dikwijls niet op tijd opgemerkt. Wij sturen daarom al geruime tijd waarschuwingsmails naar de sector. Daarin verzamelen we informatie, zoals verdachte mailadressen, telefoonnummers en namen, die we van transportbedrijven ontvangen. Dat is een gratis service. Vroeger deden we dat één tot twee keer per week, nu soms tot 20 keer. We krijgen elke dag meldingen binnen van pogingen of geslaagde fraude.”

Een ander hulpmiddel is een zogenaamd ‘barrièremodel’. Dat laat zien op welke momenten in het logistieke proces criminelen toeslaan én waar barrières geplaatst kunnen worden, zoals strengere screening, verbeterde identiteitscontroles en technologie voor verificatie van vervoerders. Door de modus operandi van ‘fake carriers’ te begrijpen, kunnen bedrijven gerichte maatregelen nemen.

Het vastleggen van kentekens en cameratoezicht helpt ook in de strijd tegen deze criminelen. Tegelijk vragen experts om verdere professionalisering: een pan-Europese digitale controle op verzekeringen, vergunningen en bedrijfsgegevens, een centrale database met bekende ‘fake carriers’ en duidelijke communicatieregels waarbij contacten zoveel mogelijk binnen de vrachtplatforms blijft. “Maar die communicatie op digitale beurzen blijkt niet echt efficiënt tegen fraude,” aldus Frederik Dekeyser. “Sommige platformen zijn er weer mee gestopt. Maar Teleroute deelt bijvoorbeeld wel wie een advertentie heeft bekeken, zodat je bij fraude die informatie al hebt.”

Worden gestolen ladingen nog gevonden?

“De kans is klein,” stelt Frederik Dekeyser. “Omdat er meestal pas dagen later wordt ontdekt dat er iets mis is, kunnen goederen letterlijk overal zijn. Transport is namelijk per definitie internationaal en dat maakt aangiftes en onderzoeken complex. Er wordt bijvoorbeeld geladen in België met levering in Spanje. Maar de crimineel doet zich voor als een Poolse vervoerder en de goederen verdwijnen in Tsjechië. De samenwerking tussen politiediensten in verschillende landen verloopt moeizaam. Zelfs het bepalen van waar de aangifte moet gebeuren, blijkt soms een grote uitdaging. We vinden wel af en toe loodsen terug waar gestolen goederen liggen: niet altijd de lading van het dossier dat we onderzoeken, wel andere gestolen vrachten. De magazijnmedewerkers worden dan soms opgepakt, maar de echte kopstukken blijven buiten beeld.”

Checklist om ‘fake carriers’ te herkennen

Hoe herken je een ‘fake carrier’? Op het ‘DEKRA Future Congress for Commercial Vehicles’ in Berlijn gaf Gunnar Gburek van Timocom, onderstaande checklist mee.

1. Ze willen altijd communiceren buiten de marktplaats.
2. Ze verwijzen naar vermeende of echte transportaanvragen, ze ‘kapen’ dus lopende offertes door te beweren dat ze reageren op een bestaande aanvraag.
3. Ze beschikken over insiderinformatie (of proberen die te verkrijgen): soms kennen ze details over routes, laadplaatsen of opdrachtgevers en soms proberen ze info te verzamelen door vragen te stellen die niet relevant lijken.
4. Ze nemen de identiteit aan van bekende transporteurs, door hun bedrijfsnamen of zelfs logo’s te gebruiken.
5. Ze wijzigen e-mailadressen lichtjes, bijvoorbeeld dispatch@haulierr.eu in plaats van dispatch@haulier.eu.
6. Ze gebruiken vervalste documenten, zoals EURO-licentie, verzekeringsbewijs en CMR.
7. Ze accepteren prijzen onder de marktwaarde, om snel een opdracht binnen te halen.
8. Ze dringen aan op een snelle beslissing, want tijd creëren voor verificatie is hun vijand.

Tool om planners snel te waarschuwen voor fraude

Onderzoeksbureau Wim Dekeyser ontwikkelt een controletool om planners en verladers te helpen om ‘fake carriers’ snel te ontmaskeren. De gebruiker hoeft slechts drie elementen van het bedrijf dat je contacteert, in te vullen: naam, btw-nummer en het e-mailadres waarmee je benaderd werd. “De tool koppelt deze gegevens meteen aan openbare databanken, bedrijfsregisters én de interne lijst met bekende fraudeurs,” legt Frederik Dekeyser uit. “Een door AI ondersteunde module analyseert de combinatie en geeft in enkele seconden een duidelijk signaal: “Let op, dit e-mailadres klopt niet met de officiële bedrijfsgegevens” of “Deze naam komt voor in eerdere fraudegevallen”. Het systeem toont in één oogopslag of er iets niet klopt. De lancering is begin 2026 voorzien.”

Wie de waarschuwingsmails over ‘fake carriers’ van Wim Dekeyser wil ontvangen, kan een aanvraag doen via warning@wimdekeyser.be. Via dat adres kan je ook fraude(pogingen) melden.