Vrouwen in logistiek en transport: ze zijn bijna nog zeldzamer dan witte raven. Zeker als het over management- en directiefuncties gaat. Gelukkig begint het tij te keren, vooral in de familiebedrijven waar ook dochters de kans krijgen om hun ‘mannetje’ te staan. Drie dames juichen deze trend volop toe: Susanne Snel, Evelien Putman en Liesbeth Van Raemdonck.

Een artikel van Els Jonckheere

Truck & Business: Wat zijn de belangrijkste uitdagingen waarmee de sector zich vandaag geconfronteerd ziet?

Susanne Snel: Het is een erg volatiel jaar geweest, zeker dankzij de wispelturigheid van Trump. De prijzenslag was erger dan ooit tevoren, met concullega’s die zelfs voor de kostprijs gingen rijden. Kortom, een onhoudbare situatie – maar gelukkig zijn we terug uit dit dal aan het klimmen.

Liesbeth Van Raemdonck: Toch blijven de uitdagingen gigantisch groot. De marges staan nog steeds onder extreme druk en het vinden van gekwalificeerd personeel is al jaren een probleem. Daarnaast wordt het wetgevend kader een juridisch kluwen waarin nog weinigen hun weg vinden.

Evelien Putman: De sector kampte in 2025 met een moeilijke conjunctuur en stijgende kosten. Dit resulteerde in herstructureringen en ontslagrondes. Tegelijkertijd vergt de snel evoluerende douane- en milieuwetgeving enorme administratieve en digitale inspanningen.

‘Out-of-the-box’ denken

T&B: Benaderen jullie deze uitdagingen op een andere manier dan mannen?

S. Snel: “Volgens mij wel: we denken meer vanuit ons buikgevoel en durven misschien ook wel meer ‘out-of-the-box’ te denken. Over het algemeen werken vrouwen minder vanuit hun ego, waardoor er vaak minder grote ‘dode hoeken’ in ons denken zijn. Dit vertaalt zich in meer luisteren en minder pretenderen dat we alle kennis in pacht hebben. Zelf ben ik bijvoorbeeld een grote adept van wetenschappelijk onderzoek en wil ik de zaken vanuit meerdere perspectieven bekijken, inclusief de psychologische en mentale invalshoeken. Hierdoor kom ik soms met oplossingen aandraven waaraan de mannelijke collega’s helemaal niet hadden gedacht.

E. Putman: Mijn job is anders dan deze van mijn twee vrouwelijke gesprekspartners. Ik word door familiebedrijven aangetrokken als diegene die zaken op orde moet stellen en zware knopen dient door te hakken. In mijn beginfase stelde ik me eerder ‘mannelijk’ op: keihard en recht op mijn doel af. Doorheen de jaren heb ik geleerd om eerder mijn zachtere, vrouwelijke kant te volgen: intuïtiever, met grotere aandacht voor het persoonlijke leven van de betrokkenen – vooral als het over ontslagen gaat. Door die vrouwelijke toets krijg ik zelfs meer, sneller en gemakkelijker dingen gedaan. Omdat er betrokkenheid en ook wel een opener communicatie is. Het zachte vrouwelijke betekent dus geenszins dat we minder doortastend of efficiënt zijn, wel dat we onze doelstellingen op een menselijkere manier behalen en meer begrip creëren. Ik hoor wel vaker van mannen dat ze graag mijn antennes zouden hebben. Ze zijn zelfs een beetje afgunstig van onze intuïtie en onze creativiteit om bepaalde uitdagingen aan te gaan.

T&B: Hebben jullie het moeilijk om in deze mannenwereld overeind te blijven?

S. Snel: Helemaal niet, integendeel. Dat heeft vooral te maken met het feit dat ik mijn CE-rijbewijs en alle attesten heb behaald, en het bedrijf intussen goed ken. Als je in meetings demonstreert dat je weet waarover je spreekt, vergeet iedereen snel dat je een vrouw bent. Uiteindelijk is gender op managementniveau irrelevant: je maakt het verschil met je kennis en expertise.

Positieve discriminatie

L. Van Raemdonck: Ik vind het zelf bijzonder fijn om een vrouw in een mannenwereld te zijn. Eigenlijk worden we positief gediscrimineerd: als je hebt gestudeerd, de nodige sectorspecifieke attesten en eventueel je rijbewijs hebt behaald, dan weet je waarover je spreekt en krijg je als vrouw zelfs sneller erkenning en vertrouwen dan mannen.

E. Putman: Hoe meer je de uiteenlopende taken binnen de sector zelf onder de knie hebt, hoe minder je jezelf moet bewijzen. Toegegeven, het gebeurt nog wel dat ik mannen die me niet kennen zie denken: wat doet zij hier? Ik laat ze dan praten en oplossingen op tafel leggen, waarna ik met een oplossing kom waaraan ze in de verste verte niet hadden gedacht. Het voelt een beetje als ‘sweet revenge’ en het is een perfecte manier om als vrouw je plaats op te eisen. Intussen is het zelfs een beetje de omgekeerde wereld: ik maak het wel vaker mee dat mannen zich in mijn aanwezigheid oncomfortabel voelen. Natuurlijk heb ik wel een zekere reputatie opgebouwd… Ik kan me voorstellen dat het voor jongere vrouwen moeilijker ligt, en al zeker als ‘dochter van’ in familiebedrijven.

T&B: Is het moeilijker om als ‘dochter van’ de benodigde erkenning te krijgen?

L. Van Raemdonck: Zo heb ik het alvast nooit ervaren. Mijn broer en ik zijn in het bedrijf opgegroeid en staken al in onze tienerjaren de handen uit de mouwen. Alhoewel we nooit gepusht zijn geweest om effectief in de zaak te stappen, was het voor ons de logica zelve. En ik veronderstel dat onze medewerkers dat eveneens zo zagen. Dat onze generatie universitaire studies aangaat en een hoge functie ambieert, is nu wellicht ook meer gemeengoed dan pakweg twintig jaar geleden. Ik heb de indruk dat mannen – inclusief arbeiders – geen probleem meer hebben met een vrouwelijke leidinggevende.

S. Snel: Veel heeft met je eigen instelling te maken. Ik wil me absoluut niet als ‘dochter van’ profileren, maar mijn stempel op het bedrijf drukken en aan mijn carrière werken. Het is geen job die we op een gouden schaaltje hebben aangeboden gekregen, maar een bewuste keuze om het bedrijf verder te zetten. Dat betekent: keihard werken en daarmee verdien ik ook de appreciatie van de werknemers.

T&B: Hoe zit het bij jou Evelien?

E. Putman: Zelf kwam ik uit de financiële wereld en de diplomatie, maar ik rolde in het wereldje doordat het logistieke bedrijf van mijn echtgenoot in moeilijke papieren kwam te zitten. Ik kende helemaal niks van deze sector die – toegegeven – in schril contrast stond met de manier waarop in ambassades wordt gewerkt. Bovendien was er geen enkele vrouw die in de transport & logistiek ooit een grote reorganisatie had doorgevoerd. Dus heb ik mezelf wél moeten bewijzen. Maar blijkbaar heb ik dat met verve gedaan, want de ‘groten’ in de sector waren onder de indruk. In die mate dat ze er alles aan deden om me in te lijven, met als gevolg dat ik er vijftien jaar later nog altijd actief ben. Met heel veel plezier hoor, want het is een uitermate boeiende sector. Daarom vind ik het zo spijtig dat de dames nog steeds in een erg grote minderheid zijn.

T&B: Wat is volgens jullie de reden dat vrouwen hun weg naar de logistiek & transport niet vinden?

S. Snel: Onze sector wordt beschouwd als hard, moeilijk, stressvol en vooral niet te combineren met een gezinsleven. Het gaat over een negatief imago en storytelling, wat ontzettend jammer is.

E. Putman: Ik ben het levende bewijs dat een gezinsleven wel te combineren valt, want ik heb drie tienerdochters. Natuurlijk is het niet altijd even gemakkelijk, maar dat mag absoluut geen excuus zijn om geen hoge functie te ambiëren. Moeilijk gaat ook – het komt erop aan creatief met je tijd om te springen én geen onhaalbare verwachtingen te creëren, noch voor jezelf, noch voor je kinderen.

‘Quality’ boven ‘Quantity’

‘Quality time’ is veel belangrijker dan ‘quantity time’. Als je ze deze boodschap inprent, dan kom je al een heel eind. Natuurlijk ben ik er niet om ze van school af te halen of hun huiswerk te helpen maken, maar zo leren ze zelfstandig te zijn. En ik ben daar trots op… Je kan nu eenmaal niet én full time mama én full time manager zijn. Dat moet je voor jezelf willen aanvaarden en dat is soms de grootste uitdaging. Want van nature uit willen vrouwen op alle vlakken het perfecte rolmodel spelen. Ons probleem is vooral ons streven naar perfectionisme, maar tegelijkertijd is dat ook een unieke sterkte die we in onze job moeten uitspelen.

L. Van Raemdonck: Zelf ben ik pas bevallen van een zoontje, dus moet ik nog ervaren hoe de combinatie in de praktijk zal uitdraaien. Niettemin hebben mijn echtgenoot en ik hier voor de zwangerschap veel over gepraat. Als je de taken niet 50/50 kan verdelen, lijkt het me inderdaad moeilijk om een hoge functie te hebben. Toch is ook hier weer bij onze generatie een kentering merkbaar. Wij denken minder rigide over mannelijke en vrouwelijke rollen, waardoor we gemakkelijker onze ambities kunnen nastreven.

E. Putman: Ik hoop dat de tijden inderdaad veranderen. Maatschappelijk gezien, wordt de combinatie gezin en succesvolle zakenvrouw nog steeds niet algemeen geaccepteerd. Zo heb ik in de rechtbank moeten bewijzen dat ik na de scheiding een goede mama voor mijn kinderen kon zijn… gewoonweg omwille van mijn job!

T&B: Vormt het familieleven ook een drempel voor vrouwen die op andere echelons in de logistiek & transport willen stappen?

E. Putman: Je vindt vrouwen vooral in de departementen waarin ‘soft skills’ zijn vereist en misschien gemakkelijker met een gezinsleven te combineren zijn. Ik denk dan aan HR of marketing. Bij de arbeiders en chauffeurs zijn ze eerder zeldzaam, wellicht door het fysieke verschil tussen mannen en vrouwen. We moeten eerlijk zijn: voor het laden en lossen van vrachtwagens is heel wat kracht vereist.

L. Van Raemdonck: Nochtans is het een bijzonder aangename sector om als vrouw in te werken. Als je goed in je job bent, krijg je heel veel respect. Weliswaar dien je de stress aan te kunnen. Vrouwen durven zich op dit vlak wel eens te onderschatten – zeker dames met een gezin zijn het gewoon om ontzettend veel te combineren en creatieve oplossingen te zoeken. Pakweg een dispatch-functie is velen op het lijf geschreven!

T&B: Is het beeld niet dat je een ‘manvrouw’ moet zijn om in deze sector aan de slag te gaan?

E. Putman: Dat zou wel eens kunnen, maar ik wil dit ten stelligste tegenspreken. Volgens mij hangt dit beeld ook nauw samen met het idee dat vrouwen in onze sector en/of op hoog niveau zware feministen moeten zijn. Zelf vind ik dat een verschrikkelijk idee! Niks is aantrekkelijker dan galante mannen die de deur voor je openhouden en een koffietje zetten. Je als vrouw laten behandelen, betekent geenszins dat je minder ‘sterk’ bent. Wij moeten onze zachte, vrouwelijke kant ten aller tijde omarmen, want dat is precies onze sterkte en hetgeen waarmee we het verschil maken.

T&B: Moet de sector of het onderwijs meer initiatieven nemen om vrouwen ervan te overtuigen voor logistiek en transport te kiezen?

L. Van Raemdonck: Het ontbreekt niet aan initiatieven om vrouwen in de sector in de spotlights te plaatsen. Dat is positief, maar de balans moet in evenwicht blijven. Het is een beetje dubbel: enerzijds begrijp ik dat dit dames kan motiveren om voor een carrière in de logistiek & transport te kiezen – anderzijds willen we eigenlijk liever niet op ons gender, maar wel op onze capaciteiten worden beoordeeld.

E. Putmans: We gingen ervan uit dat de nieuwe sector-gerelateerde bacheloropleidingen een positieve impact zouden hebben, maar dat valt helaas tegen. Volgens mij heeft dit echter meer met de ingesteldheid van de jonge generatie te maken. Ik krijg sollicitanten over de vloer die pretenderen alles te weten omdat ze de opleiding hebben gevolgd, terwijl het een sector is waar je vooral al doende leert. Wat me nog meer tegen de borst stoot, zijn hun onrealistische verwachtingen over loon en de work/life-balans. Wie een 9 to 5 job wenst, met veel vakantie en thuiswerk, waar je op automatische piloot je uurtjes kan kloppen, moet het ergens anders zoeken. Onze sector is onvoorspelbaar, vraagt veel creativiteit en oplossingsgericht denken, én een inzet die de kantooruren overstijgt. Maar dat maakt werken in transport en logistiek precies zo mooi en aantrekkelijk. Je blijft ook elke dag bijleren, wat je doet groeien in je kennis én als mens. Hopelijk zullen meer vrouwen – en jongeren in het algemeen – dit inzien en massaal voor onze sector kiezen. We hebben immers wel degelijk nood aan nieuw bloed én – misschien wel vooral – het initiatief en de creativiteit van de vrouwelijke nieuwe generatie.

S. Snel: Zelf geloof ik in elk geval dat de weg openligt voor vrouwen die een uitdagende job in een bijzonder boeiende sector wensen!

De deelnemers aan de ronde tafel

• Liesbeth Van Raemdonck is bestuurder van VRD.
• Evelien Putmans is general manager van Euroterminal Belgium.
• Susanne Snel is business process manager bij Snel Logistic Solutions.