Ziekenhuizen produceren jaarlijks duizenden tonnen medisch afval, dat vandaag grotendeels wordt verbrand. Met het project Select4Care tonen VIL en Denuo, de Belgische werkgeversfederatie van private afvalbeheer- en recyclagebedrijven, aan dat een circulaire aanpak in de zorgsector perfect haalbaar is.

In pilootprojecten in de operatiekwartieren van het Ziekenhuis aan de Stroom (Antwerpen) en het Maasstad Ziekenhuis (Rotterdam) werd getest hoe medische materialen selectief kunnen worden ingezameld. De materialen werden apart verzameld, extern gedecontamineerd en vervolgens gesorteerd en ontmanteld. Dat leverde aanzienlijke volumes recycleerbare kunststoffen en metalen op, met een hoge betrokkenheid van het zorgpersoneel.

Belgische ziekenhuizen produceren samen ongeveer 40.000 ton niet-risicohoudend medisch afval per jaar. Vooral operatiekwartieren zijn grote afvalproducenten, terwijl net daar veel recycleerbaar materiaal wordt gebruikt. Select4Care toont aan dat circulaire oplossingen technisch en organisatorisch mogelijk zijn, maar dat een bredere uitrol duidelijke randvoorwaarden vraagt.

In het eindrapport formuleren VIL en Denuo daarom vijf beleidsaanbevelingen:

• Zorg voor heldere regels rond medisch afval, met duidelijke definities van wat al dan niet risicohoudend is, om veilige sortering en recyclage mogelijk te maken.
• Leg vast wanneer hergebruik van medisch afval is toegestaan, met duidelijke normen voor reiniging en ontsmetting van medische materialen.
• Stimuleer circulair ontwerp van medische hulpmiddelen, zodat producten eenvoudiger te demonteren en te recycleren zijn, met transparante materiaalinformatie.
• Geef de sociale economie een grotere rol in sortering en ontmanteling door vergunningen flexibeler te maken.
• Bouw een beter zicht op materiaalstromen op, door nauwkeurige data te verzamelen over de aankoop en afdanking van medische materialen in ziekenhuizen.

VIL en Denuo willen in 2026 een vervolgtraject opstarten, met focus op economische haalbaarheid en schaalbaarheid.