In het wegvervoer komt de energietransitie te traag op gang naar de zin van de Europese Commissie. In een poging om zero-emissie trucks een boost te geven, komt Europa af en toe met zinvolle initiatieven voor de proppen. De mogelijkheid die de lidstaten krijgen om voor de kilometerheffing tot 30/06/2031 een nultarief te hanteren voor emissieloze vrachtwagens is daar een goed voorbeeld van.

Af en toe durft Europa ook de bal volledig mis te slaan. Het voornemen van de Europese Commissie om ondernemingen die over een grote vloot beschikken (alle ondernemingen met meer dan 10 voertuigen zitten in het vizier) te verplichten om emissievrije bestelwagens en vrachtwagens aan te kopen, past in dat rijtje van wereldvreemde ideeën.

De insteek van de Commissie staat haaks op de vrije ondernemerskeuze. In plaats van de energietransitie te versnellen, zullen van bovenuit opgelegde minimumquota voor emissievrije voertuigen net het omgekeerd effect hebben. Ondernemingen zullen hun investeringen in nieuwe, dure voertuigen op de lange baan schuiven, wat zal leiden tot een veroudering van de bestaande bedrijfsvloten met alle gevolgen van dien voor het milieu.

Ondernemingen met krappe marges – quasi alle transportondernemingen vallen onder die categorie – zullen financieel in de problemen geraken als zij verplicht worden om zero-emissie vrachtwagens aan te kopen, die zoals iedereen weet, in aankoop gemiddeld 2,5 à 3 keer duurder zijn dan equivalente dieseltrucks.

Last but not least houdt Europa helemaal geen rekening met een aantal essentiële randvoorwaarden. Wat kan je, als transportondernemer, in godsnaam met een zero-emissie vrachtwagen aanvangen, als je in je klantenbestand niemand hebt die bereid is om extra te betalen voor emissievrij transport? En wat als je gespecialiseerd bent in internationale ritten over lange afstanden? Met een e-truck is daar omwille van de huidige operationele knelpunten geen beginnen aan.

Ik kan begrijpen dat de energietransitie in het zwaar vervoer te traag verloopt naar de zin van Europa, maar blijf van oordeel dat incentives voor koolstofvrije voertuigen een veel efficiëntere hefboom zijn dan irrealistische minimumquota die lukraak van bovenuit opgelegd worden. De wortel heeft doorgaans meer effect dan de stok.

Samen met de IRU blijft Febetra in nauw overleg met de EU-instellingen om erop toe te zien dat de transitie naar emissievrij wegvervoer niet alleen op een haalbare en betaalbare manier verloopt, maar ook naadloos aansluit bij de operationele realiteit.

Philippe Degraef,
Directeur Febetra.