Gezien de internationale spanningen ontpopt de toeleveringsketen zich als de belangrijkste strategische hefboom voor Waalse industriële kmo’s. Logistics in Wallonia publiceert een baanbrekend onderzoek dat is gebaseerd op praktijkervaring en aangevuld met een Europese invalshoek. Het onderzoek wijst op de te grote versnippering van de toeleveringsketen bij productiebedrijven en de noodzaak om meer te innoveren.

Gezondheidscrises, geopolitieke spanningen, marktinstabiliteit, druk op de energiemarkt en toenemende eisen op het gebied van duurzaamheid: de afgelopen jaren hebben de toeleveringsketens wereldwijd ingrijpend veranderd. In deze onzekere context dringt zich geleidelijk een realiteit op: industriële prestaties hangen niet langer uitsluitend af van het vermogen om te produceren, maar van het vermogen om complexe, onderling afhankelijke en aan talrijke risico’s blootgestelde stromen te coördineren.

De toeleveringsketen, die lange tijd werd gedegradeerd tot een ondersteunende functie, profileert zich voortaan als een strategische hefboom voor concurrentievermogen, veerkracht en transformatie voor KMO’s in de verwerkende industrie. Vanuit deze vaststelling publiceert Logistics in Wallonia (LiW) een baanbrekende studie over de supply chain-volwassenheid van Waalse productie-KMO’s, gebaseerd op een aanpak die resoluut in de praktijk verankerd is en verrijkt met een Europese benchmark.

Sinds 2017 voert Logistics in Wallonia 360°-supply chain-diagnoses uit. Dit zijn korte interventies die een momentopname maken van de supply chain-organisatie van een bedrijf op een bepaald moment en het bedrijf voorzien van een rapport met aanbevelingen. Deze diagnoses hebben het mogelijk gemaakt een solide basis van directe observaties uit de praktijk op te bouwen en vormen een van de pijlers van deze studie. Om het perspectief te verbreden, zijn er diepgaande gesprekken gevoerd met sectorfederaties, logistieke clusters en Europese experts (uit België, Frankrijk, Luxemburg, Duitsland en Nederland) en is er een kruisvergelijking gemaakt met de grote trends die op Europees niveau zijn waargenomen.

Deze methodologie maakt het mogelijk een realiteit in kaart te brengen die vaak weinig zichtbaar is: die van industriële bedrijven die geconfronteerd worden met complexe dagelijkse beslissingen, waarbij elke afweging tussen kosten, termijnen, klantenservice en voorraadniveau een directe impact kan hebben op hun prestaties. De ambitie van deze studie is niet om een theoretisch model voor te stellen, maar wel om concrete trajecten van vooruitgang in de verf te zetten, aangepast aan de beperkingen en middelen van kmo’s.

Een van de belangrijkste lessen van het onderzoek is het sterk transversale karakter van de supply chain. Deze beperkt zich niet tot logistiek alleen. Ze verbindt en structureert alle bedrijfsfuncties: inkoop, productie, planning, distributie en verkoop. Ze bepaalt het vermogen om op tijd te leveren, de kosten te beheersen, schokken op te vangen en aan de verwachtingen van de klanten te voldoen. Met andere woorden: de supply chain is de ruggengraat van de industriële prestaties geworden.

In de praktijk beschikken Waalse kmo’s over talrijke troeven: flexibiliteit, klantgerichtheid, vakkennis. Maar ze hebben ook aanzienlijke ruimte voor verbetering om hun stromen beter te structureren, beter te anticiperen op onvoorziene omstandigheden en hun supply chain om te vormen tot een echt concurrentievoordeel.

Zes concrete hefbomen om de prestaties te structureren

• een supply chain-governance structureren die is afgestemd op het bedrijfsmodel;
• de betrouwbaarheid van gegevens vergroten en een pragmatische digitalisering versnellen;
• een transversaal stuurmechanisme invoeren op basis van relevante indicatoren;
• risico’s anticiperen en de veerkracht van de toeleveringsketens versterken;
• de voorraden en fysieke stromen optimaliseren;
• de vraag, de verkoop en de productie duurzaam op elkaar afstemmen.

Deze pijlers zijn niet bedoeld om de praktijken te uniformiseren, maar om een duidelijk referentiekader te bieden, zodat elk bedrijf zijn positie kan bepalen en in zijn eigen tempo vooruitgang kan boeken.

Uit de praktijk blijkt dat:

• de supply chain nog te vaak versnipperd is over verschillende functies;
• bepaalde sleutelparameters (voorraden, doorlooptijden, planning) empirisch worden vastgesteld;
• het risicobeheer nog weinig gestructureerd is;
• de digitalisering vordert, maar soms beperkt blijft tot geïsoleerde tools.

Dit zijn allemaal elementen die niet duiden op een gebrek aan capaciteit, maar eerder op een kans om te structureren en op te schalen. Het onderzoek laat ook zien dat de prestaties van de supply chain niet alleen op bedrijfsniveau worden bepaald. In verschillende Europese landen zijn verbeteringen in het concurrentievermogen ook gebaseerd op:

• het bundelen van bepaalde stromen;
• de ontwikkeling van sectorale samenwerkingsketens;
• een betere gegevensuitwisseling tussen spelers;
• een structurering van het logistieke ecosysteem.

In deze context blijft innovatie in de supply chain een doorslaggevende hefboom. Of het nu gaat om digitalisering, kunstmatige intelligentie, nieuwe organisatiemodellen of collaboratieve logistiek, de lopende transformaties moeten worden voortgezet en versterkt.

Bernard Piette, gedelegeerd bestuurder van Logistics in Wallonia: “De supply chain staat vandaag centraal in industriële beslissingen. In een onstabiele omgeving wordt ze zowel een factor van veerkracht als een hefboom voor differentiatie. De Waalse kmo’s beschikken over reële troeven, maar ook over een aanzienlijk potentieel om hun stromen beter te structureren en er een concurrentievoordeel van te maken. Het is onze rol om hen concreet, zo dicht mogelijk bij de praktijk, te begeleiden bij deze transformatie.”

De studie kan worden gedownload via de volgende link