“Safety en efficiëntie versterken elkaar”

In warehouses, met veel kruisend verkeer van voertuigen en personen, complexe goederenstromen en stijgende volumes, staat veiligheid voortdurend centraal. Maar wat zijn vandaag de grootste risico’s in en rond magazijnen? Hoeveel kost een logistiek ongeval? En – vooral – hoe kan je de veiligheid verhogen? Johan Vrydag (BauWatch België), Emmanuel Lioen (Boplan), en Wouter Van Derbeken (The Hazard Factory) delen hun expertise.

Logistics Management: Hoe is het vandaag gesteld met de veiligheid in en rond logistieke gebouwen?

Wouter Van Derbeken (The Hazard Factory): “De logistiek is een van de sectoren met de meeste arbeidsongevallen. De cijfers van Fedris, het Federaal Agentschap voor beroepsrisico’s, en de sectorfederaties wijzen jaar na jaar in die richting. Hoe dat komt? De toename van e-commerce verhoogt de volumes en het aantal bewegingen in magazijnen. Kortom, magazijnen worden drukker en voller. Daardoor stijgen de risico’s.”

Emmanuel Lioen (Boplan): “Wij merken gelukkig wel een verhoogd veiligheidsbewustzijn. Een magazijn blijft een dynamische en snel wijzigende omgeving. Alles wordt drukker en jachtiger. Het is een samenspel van verkeer, ervaren en minder ervaren medewerkers. In die combinatie van snelheid, mensen en machines heeft een kleine handeling soms serieuze gevolgen.”

Johan Vrydag (BauWatch): “Logistiek is de motor van onze economie. En de druk wordt alleen maar groter. Zowel de volumes als de waarde stijgen. Daardoor worden logistieke sites ook interessanter voor criminaliteit. Bedrijven investeren sterk in veiligheid, maar op de perimeter zien we nog altijd de grootste risico’s.”

LM: Zijn er typische onveilige hotspots die in de meeste magazijnen terugkomen?

Lioen: “De laad- en loszones zijn absolute hotspots. Daar gebeurt heel veel, verkeersstromen komen er samen, dikwijls met externe partijen. Daarnaast heb je de overgangszones tussen productie en magazijn of tussen magazijn en burelen. Ook dat zijn risicozones. Buiten heb je zwaarder verkeer, vrachtwagens en situaties die voortdurend veranderen. Buitensituaties kunnen dagelijks wijzigen. Daarom werk je daar ook best met flexibele en verplaatsbare veiligheidsoplossingen.”

Vrydag: “Op de buitenperimeter krijg je dikwijls tijdelijke situaties: overstocks, niet-permanente opslagplaatsen, vrachtwagens die ’s nachts parkeren op terreinen. Dat zorgt voor risico’s, niet alleen op het vlak van veiligheid, maar ook inzake criminaliteit. Misdadigers observeren bedrijven vanop afstand, soms zelfs van zeer dichtbij, om routines en gewoontes te analyseren. Het doel is om snel mogelijk zoveel mogelijk mee te nemen. Vandaag zien we een enorme stijging van brandstofdiefstal. Dat treft veel logistieke bedrijven.”

LM: Hoeveel kost een logistiek ongeval?

Van Derbeken: “Een arbeidsongeval met werkverlet kost al snel tussen de 15.000 en 25.000 euro. Maar veiligheid wordt nog te vaak gezien als een trade-off tegenover efficiëntie, terwijl dat compleet verkeerd is. Zelfs een bijna-ongeval vertraagt alles. Mensen staan onder druk. En wanneer er effectief iets gebeurt, valt alles stil. Dat heeft een enorme impact.”

Johan Vrydag: “De directe schade kan je dikwijls nog verzekeren. Maar gevolgschade – de onrust in een organisatie, het verlies aan focus en de impact op processen – is veel moeilijker in te schatten.”

Lioen: “Om die kosten fel te beperken, ontwikkelden wij aanrijbeveiliging in kunststof, in plaats van staal. Kunststof absorbeert impact, vervormt en keert terug naar zijn originele vorm. Daardoor krijg je minder schade aan voertuigen, infrastructuur en aanrijbeveiliging zelf. Plus minder productiestilstand.”

LM: Hoe belangrijk blijft het gedrag van medewerkers in dit veiligheidsverhaal?

Van Derbeken: “De belangrijkste hotspot blijft de medewerker zelf: ongeveer 70% van de ongevallen heeft te maken met de menselijke factor. Techniek lost veel op, maar gedrag blijft cruciaal. Hoewel er collectieve bescherming staat, nemen mensen bijvoorbeeld toch dikwijls ‘shortcuts’. Daarom is het belangrijk om medewerkers mee te betrekken in het ontwerp van veiligheidsmaatregelen.”

Lioen: “Menselijk gedrag blijft inderdaad cruciaal. Als medewerkers lang in dezelfde omgeving werken, beschouwen ze onveilige situaties dikwijls als normaal. Ze nemen ‘shortcuts’ omdat iedereen het doet en omdat het sneller gaat. Daarom moet infrastructuur ook helpen om gedrag te sturen.”

Vrydag: “Geen enkel beveiligingsplan biedt een goede oplossing als je de mens daarin niet meeneemt. Daarom is het belangrijk om gedragspatronen te meten, te identificeren en inzichtelijk te maken. Beeldmateriaal heeft zo vandaag veel meer waarde dan enkel bewijslast achteraf. Je kan er ook onveilige situaties mee analyseren, gedragspatronen in kaart brengen en processen verbeteren.”

LM: Wat is de impact van AI op die cameratechnologie?

Vrydag: “Best groot. Camera’s dienen vandaag niet meer alleen voor intrusiedetectie. Ze leveren ook die cruciale data op over gedragspatronen en onveilige situaties. Dankzij AI kunnen we perfect monitoren hoeveel procent van de mensen een helm draagt, hoeveel mensen zich buiten de looproutes bewegen of waar obstructies ontstaan. Niet om te bestraffen, maar als visuele tool om begeleiding en opleiding mogelijk te maken. Als AI een gevaarlijke situatie detecteert, kan een meldkameroperator ook onmiddellijk reageren of mensen waarschuwen. Daardoor kan je veel gevolgschade vermijden.”

Van Derbeken: “Als je die data hebt, kan je ook veel gerichter trainen. Dan zie je exact waar risico’s ontstaan en waar je gedrag moet bijsturen.”

LM: Hoe zorg je ervoor dat veiligheidsopleidingen blijven hangen?

Van Derbeken: “Herhaling is cruciaal. Van een klassieke opleiding blijft na één maand soms amper 5% hangen, zo blijkt uit onderzoek. Dat betekent dat je na één maand eigenlijk bijna heel je investering kwijt bent als je niets herhaalt. Als je mensen echt iets wil laten onthouden, dan moet je emoties triggeren. Als medewerkers iets beleven en ervaren, slaan ze dat veel sterker op. Zelf werken wij met VR-brillen. Dankzij ‘Virtual Reality’ kan je gevaarlijke of zeldzame situaties veilig simuleren. Maar VR alleen is onvoldoende. De beste aanpak blijft ‘blended learning’: een combinatie van VR, coaching, praktijkoefeningen en e-learning.”

LM: Welke adviezen hebben jullie, tot slot, voor logistieke ondernemers die op korte termijn hun veiligheid willen verhogen?

Vrydag: “Bekijk veiligheid zo breed mogelijk en wees open en transparant over gevaren. Het maakt niet uit of het gaat over menselijke risico’s, financiële risico’s of bedrijfsrisico’s. Die openheid is essentieel. Daarnaast is het belangrijk dat je permanent inzicht hebt in wat er op de site gebeurt. Niet alleen voor bewijslast achteraf, maar vooral om incidenten preventief te vermijden.”

Lioen: “Begin bij de hotspots: zones waar verkeersstromen, mensen en machines samenkomen. Bekijk die situaties met een helikopterview, liefst samen met externe experts. Dikwijls worden risico’s onzichtbaar omdat mensen er dagelijks mee werken.”

Van Derbeken: “Pak veiligheid niet repressief aan. Maak het interactief en motiverend. Als medewerkers intrinsiek gemotiveerd raken voor veiligheid, dan maak je echt het verschil.”

Over de drie deelnemers

Johan Vrydag, country manager van BauWatch België, specialist in tijdelijke, mobiele en flexibele beveiligingsoplossingen op basis van cameratechnologie. In en rond warehouses worden ze ingezet voor perimeterbewaking, diefstalpreventie, monitoring van verkeersstromen en het detecteren van onveilige situaties.

Emmanuel Lioen, marketing & e-commerce manager bij Boplan, Belgisch producent van kunststof aanrijbeveiliging en veiligheidsinfrastructuur. Het bedrijf helpt bij het scheiden van verkeersstromen, het beschermen van medewerkers, gebouwen, machines en voertuigen en het beperken van schade en downtime.

Wouter Van Derbeken, oprichter van opleidingsbedrijf The Hazard Factory, specialist in veiligheidstrainingen. Het bedrijf combineert interactieve opleidingen, coaching en VR-technologie om logistieke medewerkers beter voor te bereiden op gevaarlijke of risicovolle situaties.