De band werd lange tijd beschouwd als een eenvoudig verbruiksartikel, maar is vandaag uitgegroeid tot een strategisch onderdeel van het beheer van een vrachtwagenvloot. Door de stijgende exploitatiekosten, strengere milieuregels en de voortdurende zoektocht naar besparingen hebben ook kleinere transportbedrijven er alle belang bij hun bandenbeheer te professionaliseren.

Het begint al bij de aankoop van een voertuig. Zijn de banden waarmee een nieuwe vrachtwagen wordt geleverd wel geschikt voor het werk dat hij zal uitvoeren? Moeten ze meteen vervangen worden als dat niet zo is? Hoe kan je de levensduur maximaliseren? En zijn ‘herprofileren’ of loopvlakvernieuwing nog altijd interessant? Vragen waarop bandenfabrikanten en specialisten genuanceerde antwoorden geven.

Hoe goed zijn de standaardbanden?

“Constructeurs verkopen in de eerste plaats vrachtwagens. Banden worden vaak als een accessoire beschouwd”, zegt Grégoire Vanheghe, Operational Marketing Manager Truck bij Michelin. “Vandaag worden de keuzes sterk beïnvloed door de VECTO-berekeningen. Constructeurs kiezen daarom dikwijls voor banden met de laagst mogelijke rolweerstand om het verbruik te beperken.”

Volgens bandenspecialist Profile worden voertuigen vaak geleverd met banden die geoptimaliseerd zijn voor internationaal transport en een laag brandstofverbruik. Een logische strategie om de milieuscore van een vrachtwagen te verbeteren en bepaalde tolheffingen te verlagen, bevestigt ook Pieter Mondria, Sales Manager Nederland bij Hankook. Alleen sluiten dergelijke banden niet altijd aan bij het werkelijke gebruik in nationaal of regionaal transport, waar ze sneller kunnen slijten of minder rendement opleveren.

Moet je die banden dan meteen laten vervangen? Dat hangt vooral af van de mate waarin ze afwijken van het beoogde gebruik. Continental raadt aan eerst een TCO-analyse te maken. “Wanneer er een duidelijke kloof bestaat tussen de eigenschappen van de band en het werkelijke gebruik van het voertuig, kan een vroege vervanging economisch verantwoord zijn dankzij een langere levensduur en een lager brandstofverbruik.”

In de praktijk gebeurt dat echter zelden. “De restwaarde van de originele banden is meestal te laag om de kosten voor demontage en montage te compenseren”, zegt Profile.
Michelin pleit vooral voor een doordachte keuze vóór de levering van het voertuig. “Onze aanbeveling is om al tijdens de bestelling samen met de constructeur en de bandenfabrikant de juiste banden te kiezen. Achteraf vervangen kost tijd en geld. Uiteraard kan de klant hierover ook overleggen met zijn bandenspecialist, maar Michelin hamert echt op de juiste eerste montage.”

Financiële impact: vaak onderschat

“Banden vertegenwoordigen ongeveer 5% van de bedrijfskosten”, zegt Grégoire Vanheghe. “Maar brandstof is goed voor ongeveer 30% van de exploitatiekosten en een belangrijk deel van dat verbruik hangt rechtstreeks samen met de banden.” Daarom mag de aankoopprijs nooit het enige selectiecriterium zijn. Fabrikanten kijken vandaag naar het totaalplaatje: kilometrage, verbruik, beschikbaarheid van het voertuig en de volledige levensduur.

Ook Hankook benadrukt die globale benadering. “Wie zich uitsluitend focust op de rolweerstand, krijgt niet noodzakelijk de meest rendabele combinatie.” Voor kmo’s is dat bijzonder belangrijk, omdat hun marges dikwijls gevoelig zijn voor schommelingen in de exploitatiekosten. Een paar procent minder brandstofverbruik of enkele duizenden kilometers extra kunnen op jaarbasis een groot verschil maken.

Volg je banden nauwgezet op

De rendabiliteit van een band hangt vooral af van de manier waarop hij tijdens zijn volledige levensduur wordt opgevolgd. De bandenspanning blijft daarbij de belangrijkste parameter om zowel het brandstofverbruik als de kilometrage te optimaliseren.

Een te lage spanning veroorzaakt versnelde slijtage, verhoogt de rolweerstand en vergroot het risico op schade. Met de juiste spanning kan je het volledige potentieel van de band benutten. Regelmatige controles vormen daarom de basis van elk bandenbeheer. Michelin adviseert frequente inspecties, eventueel aangevuld met controles door een specialist.

Naast de spanning verdienen ook de uitlijning van de assen, de wielbalans, onregelmatige slijtage, de staat van de karkassen en de kilometeropvolging de nodige aandacht.
Kmo’s beschikken vandaag over verschillende oplossingen om dat op te volgen. Gespecialiseerde netwerken bieden beheercontracten aan met periodieke inspecties, drukcontroles en prestatieopvolging. Kleine vloten kunnen echter ook zelf aan de slag. Michelin stelt bijvoorbeeld gratis zelfdiagnosetools ter beschikking, zoals de app MyTechXpert, waarmee je je bandenpark zelf kan controleren. “Gespecialiseerde verdelers blijven wel een belangrijke rol spelen op het vlak van advies en begeleiding”, vindt Grégoire Vanheghe. Profile biedt dan weer Tymacon® aan, een onafhankelijk online bandenbeheerplatform.

Loopvlakvernieuwing of herprofilering?

Het concept van de multilevensband wint steeds meer terrein in het wegtransport. Het principe is eenvoudig: het karkas maximaal benutten door eerst de groeven uit te snijden en de band vervolgens te herprofileren, zodat de totale levensduur aanzienlijk toeneemt. Michelin maakt van die aanpak een van de pijlers van zijn strategie. “Wij verkopen een karkas dat ontworpen is om tot zes levens te doorlopen. Zo benut je de band volledig en beperk je de verspilling.”

Ook Continental gelooft sterk in dat principe. “Multilevensconcepten zijn een beproefde manier om grondstoffen efficiënter te gebruiken en tegelijk de totale bandenkost te verlagen.” In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, zijn die technieken niet alleen interessant voor grote vloten. Ook een kmo kan er voordeel uit halen, op voorwaarde dat van bij het begin voor een geschikte premiumband wordt gekozen. “Wie niet meteen de juiste premiumband selecteert, verliest die mogelijkheid”, zegt Hankook.

Zijn er dan toch toepassingen waarvoor herprofileren of groeven uitsnijden minder geschikt is? “In vrijwel alle transportsegmenten levert herprofilering zowel economische als ecologische voordelen op”, stelt Profile. Zeer zware toepassingen kunnen die voordelen wel beperken. Continental verwijst bijvoorbeeld naar werfverkeer of omgevingen waar het karkas een groot risico op beschadiging loopt. Volgens Michelin is het uitsnijden van groeven minder aangewezen bij intensief werfgebruik, terwijl herprofilering daar wel goed kan functioneren. Profile wijst ook op zeer agressieve ondergronden, waar – na het uitsnijden van de groeven – de kans op loskomend rubber toeneemt. Een karkas dat beschadigd is door een te lage spanning, een impact of slecht onderhoud, wordt bovendien dikwijls afgekeurd voor herprofilering, met dure stilstand van het voertuig als mogelijk gevolg.

Voor kmo’s is de conclusie duidelijk: je mag banden niet langer als een eenvoudig verbruiksartikel beschouwen, maar als een bedrijfsmiddel dat je actief moet beheren. De keuze van het juiste product, een correcte spanningscontrole, regelmatig onderhoud en multilevensconcepten bieden je nog altijd veel mogelijkheden om zowel het bandenbeheer als de rendabiliteit van je vloot te optimaliseren.

Hoeveel kilometer gaat een vrachtwagenband mee?

De levensduur hangt af van het type transport, de belading, de rijstijl, het onderhoud en uiteraard de kwaliteit van de band. Volgens Profile ligt het gemiddelde (gemengd gebruik) tussen 150.000 en 240.000 km voor een trekker en tussen 100.000 en 220.000 km voor een oplegger. Bij internationaal transport rijden banden doorgaans langere trajecten met minder manoeuvres en minder stop-startverkeer. Daardoor gaan ze meestal langer mee. Regionaal transport en distributie zorgen daarentegen voor meer vertrekken, remmanoeuvres en bochten, waardoor de slijtage sneller toeneemt.

Een nieuwe factor is de elektrificatie. Volgens Profile kan de levensduur van banden op bepaalde elektrische voertuigen tot de helft korter zijn dan op vergelijkbare dieselvoertuigen, onder meer door het hoge motorkoppel en het extra gewicht van de batterijen.