Zes jaar alweer rijdt de huidige generatie MAN-trucks over de Europese wegen. Sinds de lancering in 2020 – net voor de coronapandemie! – hebben de TGS en TGX een hele evolutie doorgemaakt. Maar nu verschijnt een volledig nieuwe transmissie die de kwaliteiten van de D30-motor nog beter tot hun recht laat komen.

Toen de nieuwe generatie in 2020 werd voorgesteld, lag de nadruk vooral op het comfort en welzijn van de chauffeur. Een jaar later kwam veiligheid centraal te staan met een reeks belangrijke innovaties. In 2022 volgden een geoptimaliseerde D26-motor en aerodynamische verbeteringen, waarna in 2024 de nieuwe D30 zijn intrede deed. Inmiddels werd ook deze motor verder verfijnd, met betere prestaties en een nog lager verbruik als resultaat.

Evolutie van de motor. De huidige D30 is een 12,7 liter grote zescilinder-in-lijn, verkrijgbaar in zes vermogensvarianten, van 380 tot 560 pk. De motor werd ontwikkeld met één doel voor ogen: maximale efficiëntie in het langeafstandstransport. Volgens MAN daalt het brandstofverbruik van deze voertuigen met maximaal 4%, wat ook resulteert in een lagere CO₂-uitstoot. Dat resultaat is te danken aan een combinatie van diverse factoren: de nieuwe D3066 PowerLion-motor (commercieel D30 genoemd), verdere aerodynamische optimalisaties en vooral de nieuwe MAN TipMatic 14-versnellingsbak.

De D30-motor vormt het hart van het zware gamma. Verrassend is dat niet, want hij deelt zijn basisarchitectuur met de Super-motor van Scania. Beide krachtbronnen zijn ontwikkeld op het gemeenschappelijke motorplatform van de Traton Group, al kreeg de motor wel een specifieke afstelling van de MAN-ingenieurs. De motor beschikt over een XPI common-rail-inspuitsysteem met een druk van 1.800 bar en een dubbele SCR-uitlaatgasnabehandeling. Dat klinkt misschien verrassend, maar een maximaal thermisch rendement van meer dan 50% is voor een verbrandingsmotor een bijzonder indrukwekkende prestatie.

In twee ontwikkelingsfasen realiseerde MAN met de D30 een totale brandstofbesparing van 9%. Tegelijk lijkt deze motor ook het sluitstuk te worden van MAN’s dieselverhaal: alles wijst erop dat de D30 de laatste generatie dieselmotoren voor zware MAN-trucks zal zijn.

MAN TipMatic 14

Om de kwaliteiten van de D30 optimaal te benutten, introduceert MAN een nieuwe generatie versnellingsbakken die op alle standaard trekker-opleggercombinaties de vorige transmissie vervangt. De TipMatic 14 is duidelijk gebaseerd op Scania-technologie, maar biedt tal van voordelen: een optimale spreiding van de versnellingen voor alle rijomstandigheden, een lager brandstofverbruik, snelle schakelmomenten en minimale onderbrekingen van de trekkracht. Dankzij het hoge transmissierendement blijven de vermogensverliezen beperkt. Interessant detail: de software voor de versnellingsbaksturing werd volledig door MAN zelf ontwikkeld. Voor het rijcomfort zorgt de nieuwe transmissie bovendien voor een hoge achteruitsnelheid en zeer lage manoeuvreersnelheden met ingeschakelde koppeling. Dat is te danken aan de grote overbrengingsverhouding van de laagste versnellingen. In de eerste versnelling bedraagt de overbrengingsverhouding bijvoorbeeld 20,81:1.

Zoals bij de meeste concurrenten is een voorspellende cruisecontrol ondertussen onmisbaar geworden om de beste verhouding tussen reistijd en verbruik te realiseren. MAN EfficientCruise met PredictiveDrive werd verder verfijnd en zoekt voortdurend naar het optimale snelheidsprofiel. Het systeem selecteert voortdurend het meest brandstofefficiënte werkingspunt van de motor, rekening houdend met de gekozen versnelling. Hoewel dergelijke systemen al meer dan tien jaar bestaan, blijven ze evolueren. De gemiddelde chauffeur voelt zich misschien soms meer toeschouwer dan bestuurder en betreurt een verminderde betrokkenheid, maar tegelijk moet je toegeven dat het systeem niet alleen eenvoudig en intuïtief is, maar bovendien resultaten neerzet die zelfs voor ervaren eco-drivers moeilijk te evenaren zijn.

Naast nieuwe schijfremmen met minder wrijvingsverliezen introduceert MAN de CRB-rem (Compression Release Brake), goed voor een maximaal remvermogen van 355 kW. In de meeste situaties volstaat dat ruimschoots. Voor zwaardere toepassingen kan je de CRB optioneel combineren met een uitschakelbare retarder met een maximaal remkoppel van 4.700 Nm!

Grote stap vooruit voor de transmissie!

Tijdens de test konden we rijden met een TGX 18.520 (2.500 Nm, GM-cabine) en een TGX 18.560 (2.800 Nm, GX-cabine). Beide voertuigen waren uitgerust met zowel de CRB als de Retarder 47. Die laatste was een Golden Lion-speciale editie die ongetwijfeld indruk maakt op de liefhebbers! Het testparcours van 200 km, met een mix van alle mogelijke verkeerssituaties, zoals snelwegen, dorpskernen en gewestwegen, was prachtig.

Onze aandacht ging vooral uit naar twee aspecten: het schakelgedrag van de nieuwe versnellingsbak en de strategie van MAN EfficientCruise. Zoals gebruikelijk zijn er drie rijmodi beschikbaar: Efficiency Plus, Efficiency (normaal) en Performance.

Al na enkele kilometers wordt duidelijk hoeveel vooruitgang de transmissie heeft geboekt. Vooral de snelheid en soepelheid van de schakelmomenten vallen op. In combinatie met EfficientCruise en PredictiveDrive levert dat een bijzonder overtuigend geheel op.

Op de snelweg zoekt het systeem voortdurend naar de meest efficiënte versnelling. De hoogste versnelling met overdrive blijkt ideaal voor een optimaal rendement. Zodra die wordt ingeschakeld, daalt het motortoerental bij 90 km/u van ongeveer 1.200 naar slechts 950 t/min. Bij 80 km/u bedraagt het toerental zelfs amper 850 t/min.
Akoestisch vergt dat enige gewenning, maar qua efficiëntie is het systeem indrukwekkend. Ook in fileverkeer neemt het vrijwel alle taken over: van plots afremmen tot herhaaldelijk optrekken. De werking is ronduit verbluffend.

We noteerden slechts één klein minpuntje, een schrale troost voor de menselijke bestuurder. Bij het hernemen van de snelheid accelereert het systeem vrij krachtig om zo snel mogelijk de gewenste snelheid te bereiken. Blijft het verkeer echter stokken, dan wordt elke acceleratie meteen gevolgd door een nieuw remmanoeuvre. In dat geval kan je je afvragen of die aanpak niet onnodig energie verbruikt.

Maximale energie-efficiëntie

MAN zoekt zelden de schijnwerpers op, maar blijft zijn zware gamma stap voor stap verbeteren. Met de D30 en de nieuwe TipMatic 14 beschikt het merk over een bijzonder efficiënte combinatie die prestaties en verbruik uitstekend weet te verzoenen. Wat de volgende stap wordt, blijft voorlopig koffiedik kijken. Mogelijke pistes zijn een verdere modernisering van het dashboard of een aangepaste cabinevorm in het licht van de recente Europese regelgeving rond voertuiglengtes. Daarbij denken we onvermijdelijk terug aan de Concept S uit 2010, een ontwerp dat nog steeds tot de verbeelding spreekt van heel wat MAN-fans.

Goed om te weten

• De huidige MAN-generatie bestaat inmiddels zes jaar.
• De nieuwe D30 wordt wellicht de laatste dieselmotor van MAN.
• MAN EfficientCruise met PredictiveDrive behoort tot de absolute top.