Haven van Brussel: “We beschikken over troef die weinig Europese hoofdsteden hebben”
Nu de verkeerscongestie leveringen elke dag sterker onder druk zet, bevestigt de Haven van Brussel haar rol als onmisbaar logistiek platform. Met stadsdistributie, multimodaliteit en economische ontwikkeling versterkt ze haar verankering ten dienste van de bedrijven in en rond de hoofdstad.
(artikel uit Logistics Management 79)
De Haven van Brussel is niet langer alleen een toegangspoort voor goederen naar de hoofdstad, maar profileert zich vandaag als een strategische schakel in de stedelijke logistiek. De haven kan goederenstromen optimaliseren en biedt tegelijk een antwoord op de toenemende verzadiging van het wegennet.
“De ligging in de stad maakt het verschil”, benadrukt Valérie Tanghe, Team Manager Havenontwikkeling. “Vrachtwagens kunnen de goederen tot op het havendomein brengen, waar ze vervolgens naar winkels, bedrijven of werven worden verdeeld met voertuigen die beter zijn aangepast aan het Brusselse verkeer, lichter en dikwijls ook groener. Die organisatie biedt vervoerders meer flexibiliteit, verhoogt de betrouwbaarheid van de leveringen en maakt het mogelijk de exploitatiekosten te optimaliseren.”

Het TIR-centrum: een echt platform voor logistieke consolidatie in het hart van Brussel.
Behoeften evolueren mee met bedrijven
Het TIR-centrum illustreert die logica perfect. De twee momenteel beschikbare logistieke ruimtes van 4.560 m² en 6.600 m² beantwoorden precies aan de behoefte aan tussentijdse opslag vlakbij het stadscentrum. Bedrijven kunnen er een externe voorraad aanleggen, hun rondes voorbereiden of goederenstromen bundelen voordat ze aan de laatste kilometer beginnen.
Grote logistieke operatoren blijven voor de hand liggende kandidaten, maar de haven merkt ook dat steeds meer uiteenlopende profielen belangstelling tonen. Groothandelaars, horecabedrijven, ambachtslui en bouwondernemingen gebruiken het TIR-centrum vandaag al als logistieke uitvalsbasis. “Sommige bedrijven slaan er bouwmaterialen op, andere droge voedingswaren, dranken – de thermische inertie van de gebouwen leent zich daar namelijk bijzonder goed toe – of uitrusting voor stedelijke netwerken”, stelt Valérie Tanghe vast. “Ook producenten die elders in Brussel gevestigd zijn, maken gebruik van de locatie om ruimte vrij te houden op hun productiesite.”
In twaalf maanden tijd heeft de haven zo 24 nieuwe gebruiksovereenkomsten gesloten. Die dynamiek bevestigt de groeiende belangstelling van bedrijven voor logistieke oplossingen dicht bij hun klanten, in een stad waar opslagruimte steeds schaarser en duurder wordt. Naast de huidige beschikbare ruimtes zal het toekomstige TIR-centrum 2.0 die rol als platform voor stadsdistributie nog versterken, met infrastructuur die is aangepast aan de nieuwe logistieke behoeften.
De troef van de waterweg
En hoewel de weg onmisbaar blijft voor de laatste kilometer, vormt de binnenvaart meer dan ooit een strategische bevoorradingswijze. “Brussel beschikt over een troef die maar weinig Europese hoofdsteden hebben: een vaarverbinding voor schepen met een zeer groot laadvermogen, die zowel duwkonvooien van 9.000 ton als schepen tot 6.000 ton kan ontvangen. Dankzij die capaciteit kan een consumptiebekken van meer dan twee miljoen inwoners rechtstreeks worden bevoorraad.”
Ondanks een daling van de vervoerde volumes in 2025, voornamelijk door de vertraging in de bouw, konden dankzij de waterweg toch bijna 505.000 vrachtwagenbewegingen op de Brusselse wegen worden vermeden. Een cijfer dat de impact ervan op de regionale mobiliteit duidelijk illustreert. “Onze doelstelling bestaat er echter niet alleen in om de vervoerde tonnages te verhogen”, verduidelijkt V. Tanghe. “De prioriteit ligt voortaan op het creëren van meer economische toegevoegde waarde op het Brusselse grondgebied, het ondersteunen van de werkgelegenheid en het stimuleren van duurzame industriële of logistieke activiteiten.”
“Brussel beschikt over een troef die maar weinig Europese hoofdsteden hebben: een vaarverbinding voor schepen met een zeer groot laadvermogen.”
Trimodaliteit krijgt vaste voet
Die visie past in een bredere strategie waarin elke locatie een complementaire rol vervult. Terwijl het TIR-centrum moet uitgroeien tot dé referentie voor fijnmazige stadsdistributie, moet de toekomstige ontwikkeling van de site Schaarbeek-Vorming een trimodaal platform opleveren dat weg, spoor en waterweg combineert.
De toekomstige gebruikers zullen zo kunnen beschikken over infrastructuur die van bij het ontwerp is afgestemd op modal shift, met onder meer voorzieningen die de elektrificatie van het wegvervoer ondersteunen. Tegelijk zal de geleidelijke heringebruikname van de spoorverbindingen in de voorhaven nieuwe mogelijkheden bieden aan bedrijven die verschillende vervoersmodi willen combineren.
In een context waarin verkeerscongestie, milieueisen en het streven naar economische efficiëntie de logistieke ketens hertekenen, bevestigt deze globale aanpak de Haven van Brussel als een van de belangrijkste hefbomen voor de economische ontwikkeling van de hoofdstad. Zeker omdat deze aanpak wordt ondersteund door de nieuwe gewestelijke beleidsverklaring.
Begeleiding door de Haven
Naast haar infrastructuur stelt de Haven van Brussel bedrijven ook expertise ter beschikking om de mogelijkheden voor het gebruik van de waterweg te beoordelen. Met de ondersteuning van een gespecialiseerde consultant kunnen kandidaten de technische en economische haalbaarheid van een modal shift analyseren, potentiële voordelen identificeren en een oplossing uitwerken die is afgestemd op hun logistieke stromen. Een concrete manier om de overstap naar duurzamer vervoer te vergemakkelijken.